Posted on

เทศกาลเซ็ตสึบุน

เทศกาลเซ็ตสึบุน
เทศกาลปาถั่วในเดือนกุมภาพันธ์ของญี่ปุ่น

สวัสดีค่า เริ่มต้นเดือนกุมภาพันธ์และช่วงของการเปลี่ยนฤดูกาลแบบนี้ เราจะมาพูดถึงเทศกาล “เซทสึบุน” ของญี่ปุ่น ให้ฟังกันค่ะ

ที่มาของเซ็ตสึบุน

“เซ็ตสึบุน” คือจุดเปลี่ยนของสี่ฤดูกาล

กล่าวคือ วันก่อนเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว ดังนั้นจึงไม่ใช่ปีละครั้ง แต่ปีละสี่ครั้ง

ในปฏิทินจันทรคติ เวลาที่ฤดูหนาวเปลี่ยนเป็นฤดูใบไม้ผลิ (หลี่ชุน) เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของปีและได้รับความสำคัญเป็นพิเศษ

แม้กระทั่งตอนนี้ มีเพียง Setsubun ก่อนต้นฤดูใบไม้ผลิ (ประมาณ 3 กุมภาพันธ์) เท่านั้นที่ยังคงเป็นธรรมเนียมปฏิบัติในการขจัดความชั่วร้ายและเชิญชวนให้โชคดีต้อนรับปีใหม่

“เซทสึบุน” หมายถึง “วันที่แบ่งฤดูกาล” และ “การแบ่งฤดูกาล” ตามตัวอักษร และคิดว่าเป็นการง่ายสำหรับวิญญาณชั่วที่จะเข้ามาในช่วงเวลานี้ และมีการจัดกิจกรรมขับไล่วิญญาณชั่วต่างๆ “มาเมะมากิ” เป็นหนึ่งในนั้น

ขนบธรรมเนียมของเซ็ตสึบุน

ตามขนบประเพณีของเซ็ตสึบุนแล้ว มีมีวิธีปฏิบัติด้วยกัน 3 แบบ ได้แก่  “มาเมะมากิ” “เอโฮมากิ” และ “ฮิอิรากิ” 

・Mamemaki (มาเมะมากิ)

ทำไมต้อง “ปาถั่ว” ให้เซ็ตสึบุน?

ในสมัยก่อนว่ากันว่าวิญญาณร้าย (ปีศาจ) จะเกิดขึ้นในช่วงเปลี่ยนฤดูกาล (ประมาณต้นฤดูใบไม้ผลิ) และมีเหตุการณ์ที่เรียกว่า “Nuo folk religion ศาสนาพื้นบ้าน Nuo หรือศาสนาไล่ผี” เพื่อกำจัดพวกปีศาจ เหตุการณ์หนึ่งของ “ศาสนาพื้นบ้านนูโอ” นี้คือ “การปาถั่ว” ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นต้นกำเนิดของ “Mamemaki” ของเซ็ตสึบุน

ตั้งแต่สมัยโบราณ เชื่อว่า “ปีศาจ” ก่อให้เกิดภัยพิบัติและโรคภัยไข้เจ็บ
“โอนิ” เป็นคำที่มาจาก “หยิน” และ “ซ่อนเร้น” และหมายถึง “ความชั่วร้ายที่มองไม่เห็น”
ในช่วงเปลี่ยนฤดูกาล (ประมาณต้นฤดูใบไม้ผลิ) “การทำถั่ว” เช่นนี้เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในการขับไล่วิญญาณชั่วร้าย (ปีศาจ) และอธิษฐานขอชีวิตที่ปราศจากโรค คิดว่าเมล็ดพืชมี “พลังพระเครื่อง” จึงดูเหมือนว่ามีการหว่านข้าวและข้าวสาลีนอกเหนือจากถั่ว

อีกทฤษฎีหนึ่งคือมันมาจากการรวมกันของคำว่า “มาเมะ” ซึ่งทำลายปีศาจด้วยการตี “มาเมะ”

・Ehomaki (เอโฮมากิ)

“Ehomaki” เป็นซูชิม้วนสาหร่ายที่จะได้กินเพียงปีละ 1 ครั้งเท่านั้นค่ะ

โดยวิธีที่ถูกต้องในการกิน “Ehomaki” นั่นก็คือให้หันหน้าไปทางทิศแห่งความโชคดีของปีนั้นๆ ซึ่งทิศทางแห่งความโชคดีของปี 2022 คือด้าน เหนือเหนือตะวันตก ค่ะ จากนั้นก็กินอย่างเงียบๆ พร้อมตั้งจิตอธิษฐานไปด้วย  กินทั้งชิ้นโดยห้ามหั่นหรือแบ่งกินค่ะ

Ehomaki จะห่อรวมวัตถุดิบ 7 อย่าง ซึ่งสื่อถึงเทพเจ้าโชคลาภทั้งเจ็ดในการดึงดูดโชคลาภและขอพรให้ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย

ehomaki

・Hiiragi (ฮิอิรากิ)

ในปัจจุบันไม่ค่อยมีโอกาสได้เห็นมากนัก “ฮิอิรากิ” เป็นเครื่องรางประเภทหนึ่งที่ประดับทางเข้าบ้านด้วยกิ่งก้านฮอลลี่และหัวปลาอินทรีย่าง 

หนามบนใบของต้นฮอลลี่แทงตาของปีศาจ ดังนั้นปีศาจจึงไม่อาจเข้ามาจากประตูได้ และกลิ่นและควันที่แผดเผาฮอลลี่ก็ช่วยขับไล่ปีศาจออกไป

เทศกาลเซ็ตสึบุน ฮิอิราอิ